ትግርኛ መጽሓፍ ቅዱስ

መእተዊ

እግዚኣብሄር ቅዱስ እዩ። ናቱ ዝኾነን፣ ንኣገልግሎቱ እተፈልየ ዘበለ ኵሉ ድማ ቅዱስ ይብሃል። ስለዚ ድማ እቲ ቃሉ ዝሓዘ መጽሓፍ “መጽሓፍ ቅዱስ” ክብሃል ግቡእ እዩ። ኣብ መዝሙር ዳዊት 119፣89 “ቃልካ ንዘለኣለም ጸኒዑ ይነብር” ተባሂሉ ተጻሒፉ ኸም ዘሎ፣ መጽሓፍ ቅዱስ ካብ ዘመን ናብ ዘመን እናተመሓላለፊ ኣብ ዝኾነ ጊዜን ቦታን ህያው ኮይኑ ህይወት እናሃበ ይነብር ኣሎ።

እዚ ሕጂ ዘሎና መጽሓፍ ቅዱስ ናይ ቅዱሳት ጽሑፋት ጥማር ድኣ እንበር ካብ መጀመርታ ብሓደ ተጠርኒፉ ዝመጼ መጸሓፍ ኣይኮነን። ሓያሎ ካብዞም ጽሑፋት ድማ ኣዚዮም ጥንታውያን እዩም። ገሊኦም ቅዱሳት ጽሑፋት ክርስቶ ቅድሚ ምውላዱ ቅድሚ 1500 ዓመት እተጽሓፉ ክኾኑ እንከለዉ፣ ገሊኦም ድማ ኣብ ቀዳማይ ክፍለዘመን እዮም ተጻሒፎ። ስለዚ ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ እተጽሓፈሉ እዋን ብጠቕላላ ኣስታት 1600 ዓመታት እዩ። እዚ ዘርእየና ድማ ብሓደ ሰብ ጥራይ ክጽሓፍ ከም ዘይክእል እዩ። ዋላ እኳ ብልኽዕ ክንደይ ሰባት ከም ዝጽሓፍዎ ክፍለጥ እንተ ዘይተኻእለ፣ ኣስታት 40 ጽሓፍቲ ከምዘለዎ ክንግምት ንኽእል ኢና። እቲ ኣገዳሲ ጭብቲ ብዛዕባ መጽሓፍ ቅዱስ ድማ፣ ኩሎም ጸሓፍቱ ብቐጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ እቲ ጽሑፍ ብድርኺት መንፈስ ኣምላኽ ከም ዝኾነ እዮም ዝእመኑ። ንእብነት ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ መልእኽቱ ከምዚ ኢሉ ጽሒፉ ኣሎ፣ “እቲ ናይ ኣምላኽ ሰብ፡ ንሰናይ ግብሪ ዘበለ ፈጺሙ ተዳልዩ፡ ፍጹም ምእንቲ ኪኸውንሲ፡ መንፈስ ኣምላኽ ዝነፈሶ ዘበለ ጽሑፍ ንትምህርቲ፡ ንተግሳጽ፡ ንምቕናዕ፡ ንጽድቂ ዚኸውን ምእዳብ ይጠቅም እዩ።” (1ጢሞ. 3፣16-17) ኣብ ካልእ ድማ ሃዋርያ ጴጥሮስ ከምዚ ይብል፣ “ትንቢትሲ ቅዱሳት ሰባት እዮም ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ካብ ኣምላኽ እተዛረብዎ እምበር፡ ከቶ ብፍቓድ ሰብ ኣይመጸን።” (2ጴጥ. 1.21)

እዞም ዝተፈላለዩ ቅዱሳት ጽሑፋት እንበእር ብዝተፈላለየ መገዲ ተዓቂቦም ድሕሪ ምጽናሕ፣ ብሓንሳብ ተጠርኒፎም “መጽሓፍ ቅዱስ” ክኾኑ በቒዖም። (ትፈልጡዶ ኣብ 15 ክፍለ ዘመን ሕትመት ብዮሃንስ ጉተምበርግ ምስ ተመሃዘ እታ ንመጀመርያ ጊዜ ንሕትመት ዝበቕዔት መጽሓፍ መጽሓፍ ቅዱስ ምንባራ?)

መጽሓፍ ቅዱስ ብዓቢኡ ኣብ ክልት ክፋል እተመቕለ ኮይኑ ብሉይ ኪዳንን ሓድሽ ክዳንን ድማ ይብሃል። እቲ ቦኽሪ ጽሑፍ ብሉይ ኪዳን ብቛንቛ እብራይስጥ እተጽሓፈ 39 መጽሓፍቲ ዝሓዘ ኮይኑ ሓድሽ ኪዳን ድማ ብቛንቛ ግሪኽ እተጽሓፈ 27 መጽሓፍቲ ዝሓዘ እዩ።

ኣብዚ እዋን እዚ ንመጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ዝኾነ ኩርናዕ ዓለም ኢና ንረኽቦ። ዛጊድ ናብ ልዕሊ 2000 ቋንቋታት ተተርጒሙ ኣሎ። ብህቡብነቱ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝርከብ መጽሓፍ ቅዱስ እቲ ብብዝሒ እተሓትመን እተሽጠን መጽሓፍ እውን እዩ። ኣብ ገለ ቦታታት ዘይሕጋዊ መጽሓፍ እኳ እንተተበሃለን እንተተእገደን ስርሑ ካብ ምስራሕ ግና ደው ከብሎ ዝኽእል ሓይሊ የልቦን።

ንመጀመርታ ጊዜ መጽሓፍ ቅዱስ ናብ ትግርኛ ክትርጐም እተፈተን ብ1866 ዓ.ም. እዩ። ኣርባዕቲኤን ወንጌላት ድማ ተተርጐማ። እንተኾነ ግና ብሰንኪ ኣተረጓጉማን ኣሰዃኹዓ ቃላትን እዛ ትርጉም እዚኣ ኣይተዘውተረትን። ብምቕጻል ብ1900 ዓ.ም. ኣርባዕት ወንጌላት ብትግርኛ ከም ብሓድሽ ተተርጐመ። ብ1902 ዓ.ም. ብቛንቋ ትግረ ብ1903 ዓ. ም. ድማ ብቛንቋ ትግርኛ ምሉእ ሓድሽ ኪዳን ተተርጐመ። ብ1923 ዓ.ም. ድማ ብቛንቋ ኩናማ ክትርጐም ተፈተነ። ኣብ መወዳእታ ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ፣ ብ1957 ዓ.ም. ብቛንቋ ትግርኛ ብ1988 ዓ.ም. ድማ ብቛንቋ ትግረ ተተርጐመ። (ምንጪ፣ መጽሓፍ ቕዱስካ ፍለጦ ብቀሺ ብርሃነ ካሕሳይ)

መልእክቲ ናይዚ መጽሓፍ ቅዱስ ንሰብ ዘማእከለ ኮይኑ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ደቂ ሰባት ንዘለዎ መደብ ኸፍልጥ እተጠቀመሉ መገዲ እዩ። ሕመረት መልእኽቱ ድማ እዚ እዩ።

“ኣምላኽ፡ በቲ ሓደ ወዱ ዝኣመነ ዅሉ ናይ ዘለኣለም ይህወት ምእንቲ ኺረክብ እምበር፡ ከይጠፍእሲ፡ ንወዱ በጃ ኽሳዕ ዚህብ፡ ክሳዕ ክንድዚ ንዓለም ኣፍቀራ።” (ዮሃ. 3.1)

እንበእርሲ ነዚ ህይወት ዝህብ መጽሓፍ ከም ዕለታዊ መግብና ጌርና ዕለት ዕለት ከነንብቦ ከምዘሎና ንዘክር። “ሰብ ካብ ኣፍ ኣምላኽ ብዚወጽእ፡ ኵሉ ቓል እምበር፡ ብንጌራ ጥራይ ኣይነብርን እዩ።” (ማቴ. 4.4)